تركيب شير مادر در ابتدا و انتهاي شير دهي در طول هر وعده شيرخوردن تغيير مي كند . شير ابتدايي آبكي و آبي رنگ است كه غني از پروتئين ،كالاكتوز، ويتامين ها ، املاح و آب است و در انتهاي شيردهي شير سفيد تر است و چربي بيشتري دارد كه اين چربي منبعي غني از انرژي است.
مضرات تغذيه مصنوعي:
احتمال آلودگي، عفونت نوزادان به علت فقدان آنتي بادي و لكوسيتهاي بالا مي رود، اسهال مزمن ، كمبود ويتامين ، فقر آهن ، نمك زياد ، كلسيم و فسفات زياد ، چربي نامناسب ، پروتئين نامناسب ، بدي هضم و جذب، احتمال بروز حساسيت مثل آسم و اگزما ، مشكل مكيدن
زمان شروع اولين تغذيه:
تغذيه با شير مادر بايد هر چه  زودتر پس از تولد نوزاد شروع شود بنابراين اولين تغذيه بايد از روي تخت زايمان شروع شود.
دفعات شير دهي: بايد متناسب با تقاضاي نوزاد باشد و ساعت معيني نداشته باشد.
مدت زمان تغذيه: به شير خوار اجازه دهيد هر موقع و هر چقدر كه مي خواهد از پستان مادر شير بخورد. لازمست مادر از هر 2 پستان خود به شيرخوارش شير بدهد.
نوزاداني كه شير مادر مي خورند حتي در آب و هواي گرم ، به آب اضافي نياز ندارند.
تغذيه شبانه نوزاد در امر ذخيره شير و از طرفي فاصله گذاري بين فرزندان بسيار مفيد است
تب شير چيست؟ گاهي اوقات قبل از آنكه شير مادر جاري شود پستان او سفت شده و براي مدت 24 ساعت تب مي كند كه تب شير ناميده مي شود . اين تب معمولا بدون درمان خوب مي شود ولي اگر بيشتر از 48 ساعت طول كشيد بايد بدنبال علل عفوني گشت.
نحوه برخورد با تب شير: تخليه پستان

ماستيت چيست؟ اگر سفت شدن پستان برطرف نشود ممكن است بافت پستان عفونت كند و قسمت عفوني قرمز، داغ، متورم و دردناك شده، مادر تب مي كند و ناراحت است كه به اين حالت ماستيت مي گويند.
نحوه برخورد با ماستيت: تخليه پستان+ شروع آنتي بيوتيك + تب بر+ كمپرس گرم پستان مبتلا . ( در حالت ماستيت نيازي به قطع شيردهي نيست.) آبسه پستان چيست؟ اگر ماستيت هر چه زودتر درمان نشود منجر به آبسه مي شود كه در اين حالت پستان دردناك و داغ است و در آن احساس تموج مي شود و به نظر ميرسد كه پر ازمايع است.
نحوه برخورد با آبسه پستان : هدايت بيمار به بيمارستان و شكاف آبسه .

جلوگيري از زخم نوك پستان:
توصيه به مادر كه نوك پستان را بيشتر از يكبار در روز نشويد و از صابون استفاده نكند، صبر كند كه كودك خودش بعد از اتمام تغذيه پستان را رها كندو از مكيدن ناقص نوك سينه پيشگيري شود.
درمان شقاق:
اصلاح حالت مكيدن
ماليدن قطره آخر شير روي پستان
قرار دادن نوك پستان در مقابل هوا و آفتاب در فاصله دفعات شيردهي
مركز مشاوره بهداشت باروري هر روز از ساعت 12-9 بجز ايام تعطيل با حضور كارشناسان و پزشكان مجرب خدمات زير را ارايه مي نمايد
مشاوره دوران بلوغ و نوجواني ،
مشاوره قبل ازازدواج ،
مشاوره قبل از بارداري ،
مشاوره مراقبتهايدوران بارداري ، زايمان و پس از زايمان ،
مشاوره تنظيم خانواده ،
مشاوره تغذ يه
مشاوره بيماريها ي مقاربتي ،
مشاوره نازايي ،
مشاوره بهداشت روان زنان ،
مشاوره دوران يائسگي
مشاوره سرطانهاي زنان.

آدرس: انتهاي بلواركشاورز،بيمارستان امام خميني(ره)، روبروي مركز تصويربرداري وليعصر،
مركزتحقيقات بهداشت باروري
تلفن :     66939320

منبع: وب سايت روابط عمومي دانشگاه علوم پزشكي تهران.WWW. TUMS.AC.IR